Erzurum’da Universiade 2011 hazırlıkları sürüyor, bu kapsamda 125 metre uzunlukta ve hilal şeklinde olacak kulenin yapım çalışmaları devam ediyor. Bu kule organizasyonun sembol görüntüsü olacak. Erzurum-Çat karayolu üzerindeki, Kiremitlik Tepe mevkisinde inşaat çalışmaları süren atlama kulesi, farklı mimari özelliği ve uzunluğu ile dikkat çekecek.
Tortum Uzundere karayolu kenarında “Dikyar Kapı” mevkisin dedir.Uzundere’ye 4 km mesafededir. Bizanslılardan kalmış olması muhtemel olan kale yola yakın bir yerdedir. Kale; tapınağı, süt kuyusu, çok yüksek burçları, gözetleme kuleleri, gizli su yolları, fırını, hamamı, uzun ve dolambaçlı yolları ile gezilmeye değer bir yerdir.
Uzundere İlçe merkezine 3 km. mesafede bulunmaktadır. Dikyar Kapı mevkiinde ve yol üzerindeki Tortum çayının yatağı üzerinden, burgu gibi yükselen garip görünüşlü sarp ve yüksek bir kayalık üzerindedir. Çok iyi korunmuş durumda, tipik mimariye sahip küçük bir kaledir.
Şenkaya İlçesine bağlı Penek Köyü sınırları içerisindedir. Kalenin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Osmanlı-Safavi savaşını fırsat bilen Gürcüler tarafından ele geçirilmiş isede 1548 yılında Ahmet Paşa tarafından geri alınmıştır.
Pasinler İlçesinin Aşağı Micingird Köyünde bulunan bu eski kalenin beden duvarları, burçları ve kuleleri yer yer yıkık bir haldedir. Kalenin tamamının ya da en azından bazı burçlarının Saltukoğullarından Ebu Mansur Ergin tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır. Kale burçlarından birinde bu konuda bir kitabe parçası bulunmuştur.
Erzurum Saat Kulesi, kitabesinden öğrenildiğine göre Saltuklu hükümdarı Emir Muzaffer Gazi zamanında (1124-1132), ll74 yılında İç Kale Camisi’ne minare olarak yaptırılmıştır. İç Kalenin duvarına bitişik olan bu minare aynı zamanda bir gözetleme kulesi görevini de üstlenmiştir. Bu kale Anadolu’da Selçuklu geleneğinin bir devamıdır.
Erzurum, İspir ilçesi yolu üzerindeki Serçeme Deresi’ne hakim, dar bir boğazda ve küçük bir tepenin üzerinde kurulmuştur. Kale günümüze çok harap bir durumda gelebilmiştir. Kitabesi de günümüze gelemeyen bu kalenin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı bilinmemektedir.
Erzurum İspir ilçesinde bulunan kalenin İlhanlılar döneminde, XII.-XIII. Yüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır. Kalede günümüze gelebilen bir kitabe bulunmadığından kesin yapımı ile ilgili bilgiler oldukça kısıtlıdır. Kale XVI.yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından da onarılmıştır.
Erzurum Oltu ilçesinde, Oltu Çayı kıyısındaki tepe üzerinde bulunan kale M.Ö IV. Yüzyılda yapılmıştır. Kale Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı dönemlerinde onarılmıştır. Ancak bu onarımları belirten bur kitabe günümüze gelememiştir. Osmanlı döneminde bir süre kervansaray olarak da kullanılmıştır.
Erzurum’un kuzeyinde, Hınıs ilçesinin Bahçe Mahallesi’nde kayalık bir tepe üzerinde bulunan kale günümüze harap bir durumda gelebilmiştir. yıkık bir haldedir. Diğer tarihi kalelerin birçoğu gibi, taş ocağı olarak kullanılmıştır. Hınıs Kalesi, Azerbeycan hükümdarlarından Şah Şapur tarafından kurulmuştur.Erzurum eyaletinin sancak beyinin
Erzurum Tortum ilçe merkezinden 14 km. uzaklıktaki Tortum Kale Köyü’nde bulunan Tortum kalesi’nin yapıldığı tarih ile ilgili bilgiler kesin değildir. Bununla beraber yörede Nihah, Kaledibi, Ağca, Azort ve Üngüzel kalelerinin kalıntıları günümüze ulaşmıştır.